زبان در سوئیس؛ کشوری با چهار زبان رسمی

سوئیس زبان واحدی ندارد. این کشور چهار زبان رسمی دارد که بسته به منطقه، مردم به یکی از آن‌ها صحبت می‌کنند: آلمانی، فرانسوی، ایتالیایی و رومانش. حدود دو سوم جمعیت به آلمانی (به‌ویژه گویش‌های آلمانی سوئیسی) صحبت می‌کنند که در مناطق شمالی، شرقی و مرکزی رایج است. فرانسوی در غرب کشور، ایتالیایی در جنوب (منطقه تیچینو) و رومانش در برخی دره‌های کانتون گراوبوندن استفاده می‌شود.

چندزبانی در عمل

در شهرهای بزرگ مثل زوریخ، ژنو یا لوزان، به‌راحتی می‌توان افرادی را پیدا کرد که به انگلیسی صحبت می‌کنند. اغلب سوئیسی‌ها در مدرسه، زبان‌های رسمی دیگر را به همراه انگلیسی یاد می‌گیرند. در مناطق روستایی یا مسن‌ترها ممکن است تسلط کمتری به انگلیسی داشته باشند، اما هنوز هم احتمال برقراری ارتباط وجود دارد.

آلمانی سوئیسی

آلمانی (حدود ۶۳٪ جمعیت)

مردم آلمانی‌زبان سوئیس به جای آلمانی معیار، در مکالمات روزمره از گویش‌های محلی خود که به آن‌ها «آلمانی سوئیسی» گفته می‌شود استفاده می‌کنند. این گویش‌ها در نوشتار رسمی استفاده نمی‌شوند و بیشتر در صحبت‌های غیررسمی، پیامک، شبکه‌های اجتماعی و محاوره روزانه رایج‌اند. در مدرسه، رسانه‌های رسمی، برنامه‌های تلویزیونی و موارد حقوقی و اداری، از آلمانی معیار (استاندارد) استفاده می‌شود.

آلمانی سوئیسی تلفظ، واژگان و ساختارهای گرامری خاص خود را دارد و حتی ممکن است برای آلمانی‌زبانان غیرسوئیسی هم قابل فهم نباشد، به‌ویژه گویش‌هایی مثل «آلمانی والیزی» که در مناطق کوهستانی و ایزوله استفاده می‌شود.

زبان آلماني زبان رسمي 17 ناحيه از كشور سوئيس است، و مردمي كه به اين زبان صحبت مي كنند 4,348,289 تفر بوده كه حدود 64,4% كل جمعيت اين كشور را شامل مي شوند. زبان آلماني سوئيسي بيشتر رايج است كه به چهار گويش محلي2 صحبت مي شود، و از زبان آلماني استاندارد در مكانبات استفاده مي شود. در واقع، زبان آلماني استاندارد اولين زبان رسمي است كه در زمان شروع مدرسه آموزش داده مي شود و دليل اهميت آن اين است كه است اين زبان ترجمه ي انجيل را به زباني كه توسط بسياري از مردم فهميده مي شود ممكن ساخته است. همچنين روزنامه ها، كتابهاي درسي، ادبيات و متون سياسي نياز به زبان مشتركي دارند كه وجه مشتركي داشته و توسط همه ي افراد، قابل فهم باشد. بنابراين، از نظر رسميت؛ گويش آلماني سوئيسي در مكالمات عادي،و زبان آلماني رسمي در مكاتبات استفاده مي شود. در شهر برن، پايتخت اين كشور، و زوريخ، بزرگترين شهر سوئيس، لهجه ي آلماني سوئيسي بيشترين جمعيت را به خود اختصاص داده است. اما در برن، زبان فرانسه به عنوان زبان رسمي اين منطقه شناخته مي شود.
موقعیت جغرافیایی: مناطق شمالی، شرقی و مرکزی سوئیس

کانتون‌ها (استان‌ها):  زوریخ، برن (بخش آلمانی‌زبان)، لوسرن، سنت گالن، بازل، آرگاو، شوایتس، تورگاو، سولوتورن، و بسیاری دیگر

گویش رایج:  آلمانی سوئیسی، شامل چندین لهجه محلی

فرانسوی سوئیسی

فرانسوی (حدود ۲۳٪ جمعیت)

فرانسوی سوئیسی بسیار نزدیک به فرانسوی معیار است، با تفاوت‌هایی کوچک در واژگان.

روماندي ناحيه ي خاص فرانسوي زبان كشور سوئيس است. اين ناحيه شامل استان هاي3 جنوا، جورا، واد، و نوشاتل و قسمتهايي از برن است، و در والايس و فرايبورگ اكثريت مردم فرانسوي زبان هستند. در كشور سوئيس، تقريباً 1,522,003 نفر به زبان فرانسوي صحبت مي كنند كه حدود 22.61% جمعيت اين كشور را شامل مي شوند. برخلاف زبان آلماني سوئيسي كه داراي لهجه هاي متعدد است، بين زبان استاندارد سوئيسي فرانسوي و زبان استاندارد فرانسوي، تفاوت اندكي وجود دارد. و لهجه ي فرانسوي سوئيسي كمتر تغيير داشته است و زباني قديمي و بي همتا و داراي تلفظي متفاوت كلمه ها و عبارات متفارت است. به عنوان مثال، در زبان فرانسوي سوئيسي سويكسانتي- ديكس به معناي هفتاد است حال آنكه در زبان فرانسه سپتانتي به معناي هفتاد مي باشد. از لحاظ قدمت تاريخي، فرانسو-پروونكال يا آرپيتان زبان ملي ساكنين قديم فرانسه و جنوب فرانسه بوده است. در اصل، ناحيه ي روماندي، سيستم واحدي است كه ساكنين فرانسوي زبان كشور سوئيس را با هم متحد كرده است. مهم است كه به اين نكته توجه كنيم كه زبان فرانسوي در كشور فرانسه، همان زبان بكار رفته در مكالمات و مكاتبات در كشور سوئيس مي باشد. در 20 مارس، جشنواره ي فرانسوي به افتخار فرانسوي زبانان اين كشور برگزار شد.

موقعیت جغرافیایی:  غرب سوئیس  Romandyیا Romandie 

کانتون‌ها: ژنو، وود (Vaud)، نوشاتل، ژورا و بخش فرانسوی‌زبان کانتون برن (شامل شهر بیل/بین)

گویش رایج:  فرانسوی معیار (با کمی تفاوت واژگانی نسبت به فرانسه)

ایتالیایی سوئیسی

ایتالیایی (حدود ۸٪ جمعیت)

ایتالیایی سوئیسی هم تفاوت‌های کمی با نسخه معیار دارد و واژگانی از فرانسوی و آلمانی وارد آن شده‌اند. در مناطق مسن‌تر یا روستایی، ممکن است زبان محلی لومباردی نیز شنیده شود.

561,857 نفر در كشور سوئيس به زبان ايتاليايي صحبت مي كنند كه حدود 8.33% از جمعيت اين كشور را در بر مي گيرد. زبان ايتاليائي سوئيسي در بخشي از اين كشوررواج دارد كه منحصراً به اين زبان صحبت مي كنند. اين نواحي شامل استانهاي تينيكو، دره ي گاندو در والايس، و نواحي جنوبي گراباندن مي باشد. مساحت اين نواحي تقريباً 3,500 كيلومتر مربع مي باشد. در حدود 20% از جمعيت تينيكو اصالتاً ايتاليايي هستند. گويش سوئيسي ايتاليائي از جهاتي با زبان ايتاليايي رايج در كشور ايتاليا متفاوت است.هر چند زبان استاندارد ايتاليايي، زبان مكاتبه اي رسمي در اين كشور مي باشد. گويش ديگر، تيسينيس سوئيس است كه بسيار با زبان فرانسوي در فرانسه متفاوت است. افراد تيسينيس زبان تا حدي از افراد فرانسوي زبان جدا هستند: هر چه اين تمايز بيشتر باشد، تعدد گويش ها بيشتر خواهد بود. مردم سوئيس آزادند كه از گويش خود و يا زبان استاندارد استفاده كنند. به عنوان مثال، مردم موكارنو ترجيح مي دهند كه از گويش خود استفاده كنند حال آنكه مردم لاگلنو ترجيح مي دهند كه زبان استاندارد فرانسوي را بكار برند.

موقعیت جغرافیایی: جنوب سوئیس، در جنوب رشته‌کوه آلپ

کانتون‌ها:  تیچینو (Ticino) و بخش‌هایی از جنوب کانتون گراوبوندن (مثل منطقه موزا)

گویش رایج: ایتالیایی معیار با تأثیراتی از آلمانی و فرانسوی؛ در برخی مناطق روستایی، زبان محلی لومباردی هم شنیده می‌شود.

رومانش سوئیسی

رومانش (کمتر از ۱٪ جمعیت)

رومانش که کم‌کاربردترین زبان رسمی سوئیس است، ریشه در زبان لاتین عامیانه دارد و فقط در بخش‌هایی از گراوبوندن صحبت می‌شود. کمتر از یک درصد مردم سوئیس به این زبان مسلط‌اند، اما بسیاری از آن‌ها به سه زبان دیگر نیز تسلط کامل دارند.

تقريباً 35,753 نفر در اين كشور به زباني باستاني به نام رومانش صحبت مي كنند. اين تعداد جمعيت تقريباً 0.53% از كل جمعيت اين كشور را در بر مي گيرد. به هر حال، زبان رومانش رسماً توسط سه زبانه هاي گراوبوندان استفاده مي شود. اكثر كساني كه به اين زبان صحبت مي كنند در سارسيلوا، انگادين، وال ماستير، و دره ي سارسس/ اوبرهالبستينلاتيني ساكن هستند. به جز اين نواحي، زوريخ بيشترين جمعيت رومانش زبان را در خود دارد.چنين تصور مي شود كه اين گويش از زبان ملي اكثر مردمي كه تقريباً 500 سال قبل از ميلاد به اين كشور مهاجرت كرده اند، بوجود آمده است. لاتيني هاي امپراتوري روم4 بر اين مردم تأثير گذاشته و خيلي زود گويش ها ي متفاوت پديدار شدند. در سال 1982 تنها پنج گويش وجود داشت اما تنها از يك شكل نوشتاري استاندارد اين زبانها، به نام رومانش گريسچان در مكاتبات استفاده مي شد. به هر حال، از ماكروسافت به دليل افزودن اين زبان به زبانهاي رايج دسكتاپ، متشكريم، چراكه از اين طريق زباني كه در خطر نابودي بود تا حدي حفظ شده است.

موقعیت جغرافیایی: فقط در کانتون گراوبوندن (Graubünden) در شرق سوئیس

گویش‌های رایج:  پنج گویش منطقه‌ای  Sursilvan، Sutsilvan، Surmiran، Putèr، Vallader

زبان رسمی: «رومانش گریزون» (Rumantsch Grischun) برای امور رسمی و آموزشی

ویژگی: مردم این مناطق اغلب سه‌زبانه هستند (رومانش، آلمانی سوئیسی، و آلمانی معیار)

یادگیری زبان

اگر به دنبال دوره‌های باکیفیت زبان فرانسه برای بزرگسالان یا نوجوانان هستید، می‌توانید در یکی از مراکز آموزشی Alpadia که قبلاً با نام ESL Language Schools شناخته می‌شد.

همچنین می‌توانید به سراغ مؤسسه LSI (Language Studies International) بروید که شبکه گسترده‌ای از مدارس آموزش زبان دارد و در سوئیس نیز شعباتی برای آموزش زبان فرانسه ارائه می‌دهد.

زبانهايي كه از آنها نام برده شد، زبانهاي رسمي كشور سوئيس هستند. با اين حال، زبان انگليسي زباني است كه در ميان 316,830 نفر از مردم اين كشور كه شامل 4.7% جمعيت آن مي باشد رايج است. زبان انگليسي هيچ جايگاه رسمي در كشور سوئيس ندارد، اما اهميت آن به عنوان زبان بين المللي باعث شده كه به عنوان زبان دوم در مدارس اين كشور تدريس شود. بازرگانان سوئيسي نيز از زبان انگليسي استفاده مي كنند. امروزه، زبان انگليسي زباني آميخته با آلماني و فرانسه در دنياي تجارت است. بنابراين، در ميان زبانهاي خارجي، زبان انگليسي جايگاه خود را به عنوان چهارمين زبان در ميان زبانهاي محبوب مورد استفاده در اين كشور، پيدا كرده است.

در واقع كشور سوئيس داراي يك زبان مشترك5 نمي باشد. و همه ي مردم سوئيس بايد حداقل دو زبان را در مدارس بياموزند. قانون اساسي اين كشور نيز از زبانهاي مختلفي كه در اين كشور رايج است، حمايت مي كند. بر خلاف بسياري از ملت هاي اروپايي، كشور سوئيس تقريباً با همه ي زبانهايي كه توسط مردم كشورش صحبت مي شود، مدارا مي كنند.